Thống nhất một bộ sách giáo khoa từ 2026-2027: Lộ trình và những thay đổi quan trọng

Việc thống nhất một bộ sách giáo khoa trên toàn quốc từ năm học 2026-2027 là bước đi chiến lược của Bộ Giáo dục và Đào tạo nhằm chuẩn hóa học liệu và giảm chi phí xã hội.

Trong phiên họp báo Chính phủ thường kỳ ngày ⁴⁄₅, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng đã chính thức chia sẻ về lộ trình triển khai chủ trương dùng chung một bộ sách giáo khoa (SGK) trên phạm vi cả nước. Đây không chỉ là một thay đổi về mặt tài liệu mà còn là một phần trong chiến lược lớn hơn: hướng tới mục tiêu miễn phí hoàn toàn SGK vào năm 2030 theo Nghị quyết của Bộ Chính trị và Chính phủ.

Tại sao không biên soạn một bộ sách giáo khoa mới hoàn toàn?

Một trong những câu hỏi lớn được dư luận quan tâm là vì sao Bộ không xây dựng một bộ sách mới để đảm bảo tính khách quan và cập nhật nhất. Theo Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng, rào cản lớn nhất hiện nay chính là quỹ thời gian. Việc biên soạn, thẩm định và hoàn thiện một bộ SGK chuẩn mực đòi hỏi quy trình nghiêm ngặt, thường mất từ 2 đến 3 năm.

Với áp lực về thời gian triển khai cho năm học 2026-2027, phương án tối ưu và khả thi nhất là lựa chọn một trong ba bộ sách đang được triển khai theo hình thức xã hội hóa (Cánh diều, Chân trời sáng tạo, Kết nối tri thức với cuộc sống). Điều này giúp đảm bảo tính ổn định, tránh gây xáo trộn lớn cho cả giáo viên và học sinh khi chuyển đổi mô hình.

“Kết nối tri thức với cuộc sống” chính thức được chọn làm bộ sách thống nhất

Sau quá trình nghiên cứu kỹ lưỡng và lấy ý kiến rộng rãi từ các chuyên gia giáo dục cùng các Sở GD&ĐT trên cả nước, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã quyết định chọn bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam làm bộ sách giáo khoa thống nhất cho toàn quốc.

Quyết định này đã được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt vào ngày 26/12/2025, chính thức áp dụng kể từ năm học 2026-2027. Tuy nhiên, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh một điểm quan trọng: việc thống nhất một bộ sách không đồng nghĩa với việc loại bỏ các bộ sách khác.

Vai trò của các bộ sách giáo khoa khác trong giảng dạy

Để tránh lãng phí nguồn lực xã hội, các bộ sách như Cánh diều hay Chân trời sáng tạo vẫn sẽ đóng vai trò là học liệu tham khảo quý giá. Quan điểm của Bộ là: Trọng tâm của giáo dục nằm ở chương trình, còn sách giáo khoa chỉ là công cụ hỗ trợ. Giáo viên hoàn toàn được khuyến khích khai thác đa dạng nguồn tài liệu để làm phong phú bài giảng, kích thích tư duy sáng tạo của học sinh thay vì rập khuôn theo một cuốn sách duy nhất.

Những lợi ích thiết thực: Giảm giá thành và tối ưu nội dung

Song song với việc thống nhất bộ sách, Bộ GD&ĐT đang triển khai nhiều biện pháp để giảm bớt gánh nặng tài chính cho phụ huynh và học sinh:

• Giảm giá sách: Hiện nay, ⁵⁄₇ khu vực phát hành của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã nhập kho với mức giảm giá trung bình khoảng 13,3% so với trước đây.
• Đảm bảo cung ứng: Mục tiêu là sách phải đến tay nhà trường và giáo viên muộn nhất là 20 ngày trước khi năm học mới bắt đầu.
• Cập nhật nội dung: Các môn học như Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân đã được rà soát và điều chỉnh để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương mới (chuyển từ 3 cấp sang 2 cấp).

Tầm nhìn dài hạn: Từ dạy kiến thức sang phát triển năng lực

Việc thay đổi sách giáo khoa chỉ là bề nổi, cốt lõi nằm ở sự chuyển dịch tư duy giáo dục. Theo lộ trình, chương trình giáo dục phổ thông sẽ liên tục được cập nhật để bắt kịp xu hướng thế giới, đặc biệt là:

• Đẩy mạnh công nghệ: Tăng cường các môn khoa học, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và tích hợp Trí tuệ nhân tạo (AI).
• Chú trọng kỹ năng: Tập trung vào kỹ năng sống, giáo dục văn hóa, nghệ thuật và đặc biệt là khả năng tự học của học sinh.
• Chu kỳ phát triển: Mặc dù chu kỳ thay đổi chương trình lớn thường từ 10-15 năm, nhưng việc “phát triển chương trình” sẽ diễn ra thường xuyên để đảm bảo chuẩn đầu ra mà không gây quá tải cho người học.

Góc nhìn chuyên gia: Việc thống nhất một bộ sách giáo khoa là giải pháp ngắn hạn hiệu quả để quản lý chất lượng và chi phí. Tuy nhiên, giá trị thực sự của giáo dục hiện đại không nằm ở việc học sinh đọc cuốn sách nào, mà là các em vận dụng kiến thức đó để giải quyết vấn đề thực tế ra sao. Sự linh hoạt của giáo viên trong việc kết hợp nhiều nguồn học liệu sẽ là chìa khóa để hiện thực hóa mục tiêu phát triển phẩm chất và năng lực học sinh.

Bạn đánh giá thế nào về việc thống nhất một bộ sách giáo khoa dùng chung cho toàn quốc? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở phần bình luận bên dưới!