Ngoại giao con thoi của Iran: Từ Islamabad đến Moscow nhằm hạ nhiệt xung đột

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đang thực hiện chuỗi ngoại giao con thoi khẩn cấp, di chuyển từ Pakistan sang Nga nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột căng thẳng với Mỹ và Israel.

Trong bối cảnh căng thẳng leo thang kéo dài hai tháng qua, các động thái ngoại giao của Tehran cho thấy một nỗ lực quyết liệt trong việc tìm kiếm một lối thoát hòa bình, thông qua các bên trung gian có ảnh hưởng lớn tại khu vực và thế giới.

Nỗ lực tháo gỡ nút thắt tại Islamabad

Ngày ²⁶⁄₄, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã rời Pakistan để lên đường tới Nga, khép lại một chuyến công du đặc biệt đầy áp lực. Đáng chú ý, trong vòng chưa đầy 48 giờ, ông Araghchi đã hai lần đến Islamabad để làm việc với những nhân vật quyền lực nhất của quốc gia này, bao gồm Thủ tướng Shehbaz Sharif và Thống tướng Asim Munir, Tư lệnh quân đội Pakistan.

Việc Pakistan đóng vai trò trung gian cho các cuộc đàm phán Mỹ-Iran không phải là ngẫu nhiên. Islamabad hiện được xem là một trong số ít những địa điểm có khả năng kết nối hai đối trọng lớn. Tuy nhiên, dù các cuộc thảo luận tập trung sâu vào điều kiện để nối lại đối thoại, kết quả cụ thể từ những cuộc gặp này vẫn được giữ kín, cho thấy mức độ nhạy cảm và phức tạp của các điều khoản đang được thương thảo.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi phát biểu với báo giới trong một cuộc họp báo tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 30/1/2026. Ảnh: AP

Lộ trình 3 giai đoạn: Chiến lược tiếp cận của Tehran

Để phá vỡ thế bế tắc, các nguồn tin thân cận với Iran tiết lộ rằng Tehran đã đề xuất một khung đàm phán chia làm 3 giai đoạn, đi từ mức độ cấp bách đến chiến lược dài hạn:

• Giai đoạn 1: Ưu tiên ngừng bắn. Tập trung tuyệt đối vào việc chấm dứt giao tranh và thiết lập các cam kết đảm bảo xung đột sẽ không tái diễn trên cả hai mặt trận: nội địa Iran và Lebanon. Đây là bước đi then chốt để tạo dựng lòng tin tối thiểu.
• Giai đoạn 2: Quản trị chiến lược tại eo biển Hormuz. Nếu giai đoạn một thành công, trọng tâm sẽ chuyển sang vấn đề an ninh hàng hải. Iran đề xuất xây dựng một khung pháp lý mới, phối hợp điều hành eo biển Hormuz cùng với Oman, nhằm giảm thiểu rủi ro xung đột tại điểm nóng giao thương toàn cầu này.
• Giai đoạn 3: Giải quyết các mâu thuẫn cốt lõi. (Chi tiết giai đoạn này thường liên quan đến dỡ bỏ trừng phạt và thỏa thuận hạt nhân, dù chưa được công bố chi tiết trong khung đề xuất lần này).

Thách thức từ những bất đồng sâu sắc

Thực tế, con đường đi đến hòa bình không hề bằng phẳng. Vào ngày ¹¹⁄₄, Mỹ và Iran đã có cuộc đàm phán đầu tiên tại Islamabad, chỉ 3 ngày sau khi một lệnh ngừng bắn được thiết lập. Tuy nhiên, cuộc đối thoại này đã nhanh chóng rơi vào ngõ cụt do những bất đồng quan điểm quá lớn giữa Washington và Tehran.

Sự thiếu hụt niềm tin và những yêu cầu khắt khe về an ninh từ cả hai phía đã khiến tiến trình đàm phán bị đình trệ, buộc Ngoại trưởng Araghchi phải tiếp tục hành trình tìm kiếm sự ủng hộ từ các đồng minh chiến lược.

Điểm đến Moscow: Vai trò của Nga trong bàn cờ địa chính trị

Chặng dừng chân cuối cùng tại Moscow, nơi Ngoại trưởng Araghchi sẽ gặp Tổng thống Vladimir Putin, được kỳ vọng là bước ngoặt quan trọng. Nga không chỉ là đối tác chiến lược mà còn là quốc gia có tiếng nói trọng yếu trong việc gây áp lực hoặc điều phối các cuộc đàm phán với phương Tây.

Nội dung nghị sự tại Moscow sẽ không chỉ gói gọn trong tiến trình Mỹ-Iran mà còn mở rộng ra bức tranh tổng thể của cuộc chiến tại Trung Đông. Việc tham vấn với Tổng thống Putin sẽ giúp Iran định hình rõ hơn vị thế của mình trên bàn đàm phán, đồng thời tìm kiếm một cơ chế bảo đảm an ninh vững chắc hơn từ phía Nga.

Theo góc nhìn chuyên gia, việc Iran đưa ra lộ trình chia giai đoạn cho thấy họ đang chấp nhận một cách tiếp cận thực dụng hơn, ưu tiên ổn định an ninh trước khi giải quyết các vấn đề chính trị phức tạp. Tuy nhiên, sự thành bại của chiến lược này phụ thuộc hoàn toàn vào việc liệu Mỹ có chấp nhận những điều khoản về “đảm bảo không tái diễn xung đột” hay không.

Bạn nghĩ sao về vai trò trung gian của Pakistan và Nga trong cuộc xung đột này? Liệu lộ trình 3 giai đoạn của Iran có đủ sức thuyết phục Mỹ? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở phần bình luận.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Lộ trình đàm phán 3 giai đoạn của Iran gồm những gì?Giai đoạn 1 tập trung chấm dứt giao tranh tại Iran và Lebanon; Giai đoạn 2 thiết lập khung pháp lý điều hành eo biển Hormuz phối hợp với Oman; Giai đoạn 3 giải quyết các vấn đề chiến lược sâu hơn.

Tại sao Pakistan lại đóng vai trò quan trọng trong cuộc đàm phán này?Pakistan đóng vai trò là bên trung gian điều phối, cung cấp địa điểm an toàn (Islamabad) để đại diện Mỹ và Iran có thể đối thoại trực tiếp.

Mục đích chuyến thăm Nga của Ngoại trưởng Iran là gì?Ông Abbas Araghchi gặp Tổng thống Putin để thảo luận về tiến trình đàm phán với Mỹ và tìm kiếm giải pháp tổng thể cho cuộc chiến tại Trung Đông.

Câu hỏi thường gặp

Lộ trình đàm phán 3 giai đoạn của Iran gồm những gì?

Giai đoạn 1 tập trung chấm dứt giao tranh tại Iran và Lebanon; Giai đoạn 2 thiết lập khung pháp lý điều hành eo biển Hormuz phối hợp với Oman; Giai đoạn 3 giải quyết các vấn đề chiến lược sâu hơn.

Tại sao Pakistan lại đóng vai trò quan trọng trong cuộc đàm phán này?

Pakistan đóng vai trò là bên trung gian điều phối, cung cấp địa điểm an toàn (Islamabad) để đại diện Mỹ và Iran có thể đối thoại trực tiếp.

Mục đích chuyến thăm Nga của Ngoại trưởng Iran là gì?

Ông Abbas Araghchi gặp Tổng thống Putin để thảo luận về tiến trình đàm phán với Mỹ và tìm kiếm giải pháp tổng thể cho cuộc chiến tại Trung Đông.